vô duyên
Định nghĩa
Tính từ:
- Thiếu duyên, không có sức hấp dẫn: "vô duyên" mô tả hành vi, lời nói, hoặc cách cư xử thiếu tế nhị, không khéo léo, gây cảm giác khó chịu hoặc lố bịch cho người khác.
- Không may mắn, không có duyên số: Trong quan niệm dân gian, "vô duyên" chỉ người không có sự kết nối định mệnh với ai đó, thường là trong tình duyên.
- Thiếu thẩm mỹ, vụng về: Dùng để chỉ cách ăn mặc, đi đứng, hoặc trang trí không đẹp mắt, thiếu tinh tế.
Danh từ (hiếm dùng):
- Sự thiếu duyên, sự vụng về: Chỉ trạng thái hoặc tính chất của người hoặc vật không có duyên.
Ví dụ sử dụng
Tính từ:
- Anh ấy nói chuyện rất vô duyên, ai cũng khó chịu. (Anh ấy có cách nói thiếu tế nhị, làm người nghe khó chịu.)
- Cô gái đó ăn mặc vô duyên quá, không phù hợp với hoàn cảnh. (Cách ăn mặc của cô ấy thiếu thẩm mỹ, không hợp với sự kiện.)
- Họ yêu nhau nhưng duyên nợ vô duyên nên không đến được với nhau. (Họ có tình cảm nhưng không có sự sắp đặt của số phận, nên không thành đôi.)
Danh từ:
- Cái vô duyên của anh ta khiến mọi người xa lánh. (Sự thiếu duyên của anh ta làm mọi người tránh xa.)
Các cách sử dụng nâng cao
"vô duyên vô cớ": không có lý do, bất ngờ và khó hiểu.
- Anh ta vô duyên vô cớ la mắng tôi. (Anh ta la mắng tôi mà không có lý do gì.)
"nói vô duyên": nói những điều không đúng lúc, không phù hợp.
- Đừng nói vô duyên giữa đám đông như thế. (Đừng nói những lời thiếu tế nhị khi có nhiều người.)
Biến thể và từ gần giống
Vô (tiền tố): không, thiếu.
- Vô ích: không có ích lợi.
Duyên (danh từ): sự hấp dẫn, khéo léo, hoặc sự kết nối định mệnh.
- Cô ấy có duyên ăn nói. (Cô ấy nói chuyện khéo léo, cuốn hút.)
Hữu duyên (tính từ): có duyên, khéo léo, hấp dẫn — trái nghĩa với vô duyên.
- Anh ấy hữu duyên trong cách cư xử. (Anh ấy cư xử tế nhị, dễ gần.)
Từ đồng nghĩa
- Thiếu duyên: không có sức hút, vụng về.
- Vụng về: không khéo léo trong hành động hoặc lời nói.
- Lố bịch: gây cười một cách khó chịu, thiếu tế nhị.
- Bất lịch sự: không đúng phép tắc, thiếu văn minh.
Thành ngữ liên quan
- Vô duyên như đàn ông nói chuyện với đàn bà (thành ngữ dân gian): chỉ cách nói năng thiếu tế nhị, không phù hợp với đối tượng nghe.
- Anh ta cứ nói mấy chuyện thô tục trước mặt phụ nữ, đúng là vô duyên như đàn ông nói chuyện với đàn bà. (Anh ta thiếu tế nhị khi nói chuyện không phù hợp với phụ nữ.)